• تاریخ : ۱۵ام بهمن ۱۳۹۶
  • موضوع : فارسی

دختران خیابان انقلاب، پدیده‌ای هست که درون اين برخی از خانمها درون اعتراض به آنچه حجاب اجباری می‌خوانند، درون خیابان روسری خود را برداشته و بر سر چوب می‌بندند و مانند پرچم تسلیم، تکان می‌دهند، حالا سئوال اینجاست مجازات قانونی این دختران چیست؟

بررسی مسایل حقوقی و احیانا مجازاتی که قانون درباره این قبیل شهروندان تعیین کرده

امید سلیمی بنی: پدیده دختران خیابان انقلاب، بنابراين از ناآرامی های دی ماه، یکی از مسایلی هست که هر چند سعی شده از سوی قوه قضاییه به عنوان یک “شوخی کودکان” تلقی شود ولی واقعیت این هست که سبب حساسیت بسیاری درون افکار عمومی شده، به گونه ای که یکی از خبري پربازدید وب سايت های مختلف مربوط به تصاویر این دختران، بازداشت یا آزادی آنهاست.

سوای مسئله اینکه چرا جامعه روی موضوع دختران خیابان انقلاب اینقدر حساسیت پیدا کرده، بررسی مسایل حقوقی و احیانا مجازاتی که قانون درباره این قبیل شهروندان تعیین کرده، موضوع گفته حاضر هست. آیا کار آنها جرم هست؟ اگر جرم هست، مجازات قانونی دختران خیابان انقلاب چیست؟

روز چهارشنبه دادستان تهران از بازداشت یک نفر درباره آنچه که به عنوان”دختران خیابان انقلاب”معروف شده نيوز داد و با تاکید بر اینکه تجاهر به گناه جرم هست، اعلام کرد که دادستانی به وظایف خود درون این زمینه عمل خواهد کرد.

عباس جعفری دولت‌آبادی تلویحا درباره صدور قرار وثیقه ۵۰۰ میلیون تومانی برای این دختر گفته که قرارها متناسب با جرم خواهد بود و دادستان به وظایف خود عمل خواهد کرد.

روز گذشته هم پلیس نيوز داد ۲۹ نفر را درون ارتباط با کمپین آزادی‌های یواشکی بازداشت کرده هست. این نيوز به شایبه “سازماندهی و جمعی بودن” جرم کشف حجاب، دامن می زند، ولی باید دقت داشت این جرم، نوعا جرمی فردی هست و نمی توان اعلام کرد درون کشف حجاب، یک نفر آمر یا نرم افزار ریز بوده و دیگری به عنوان مباشر یا معاون، بخشهای دیگر این جرم مانند برداشتن حجاب یا به چوب کردن روسری را مرتکب شده اند. لذا نوع این جرم و گستردگی وقوع اين و هر گونه ارتباط مستقیم بازداشت شدگان با همدیگر، اثبات کننده این هست که به جز “وحدت قصد” که حالا به گفته  مرتکبان، “اعتراض به حجاب اجباری” هست، نمی توان باندی بودن عمل کشف حجاب را به این اشخاص نسبت داد.

ولي گروهی از مسئولان قضایی مانند محسنی اژه ای معاون اول دستگاه قضا معتقدند فعالیت درون آنچه کمپین آزادی یواشکی عنوان می شود مصداق “تعاون بر گناه و ترویج فساد” هست، ولی از یک سو باید دقت داشت کمپین مزبور با فراخوان مشخص از سوی برخی اشخاص خارج از کشور همراه بود که درون اين، کشف حجاب به خودی خود مطرح نبود، بلکه تصاویری از برهنگی زنان یا پوشیدن لباس به رنگ خاص درون روز خاصی از هفته هم ترویج میشد و نوعا، اعتراضات اخیر که ظاهرا بدون خشونت و با برداشتن روسری و بستن اين به سر چوب و تکان دادنش همراه هست، شاید ارتباطی با کمپین عنوان شده ندارد.

حالا با دقت به اظهارات دادستان تهران و دقت به این نکته که کشف حجاب، نوعا جرمی فردی هست، می تواند بهتر بررسی کرد شرایط جرم و مجازات قانونی دختران خیابان انقلاب چیست؟

آیا ارتکاب هر گناهی، جرم هست؟

اولا باید درون نظر داشت ارتکاب “گناه” به خودی خود درون نظام حقوقی ایران، “جرم” تلقی نمی شود. بلکه سوای بحث اینکه ارتکاب یا ترک افعالی که وجدان عمومی را جریحه دار می کند درون برخی تعاریف، “جرم” تلقی می شود، نظام حقوقی ایران به صورت واضح درون تعریف جرم گفته هست فعل یا ترک فعلی هست که درون قانون به عنوان جرم تعریف شده و برای اين مجازات تعیین شده هست.

مثلا ارتکاب فعل “غیبت کردن” یا “دروغگویی” با وجودی که “گناه” هست، جرم نیست مگر آنکه غیبت کردن با افترا، یعنی نسبت دادن جرمی به دیگری همراه باشد یا ارتکاب دروغ گویی از سوی کسی که به عنوان شاهد درون حال شهادت دادن هست، قابل تعقیب قانونی تلقی شده و طبق اصل “قانونی بودن جرم و مجازات” نمی توان هر گناهی را جرم دانست.

برای کشف حجاب یا بی حجابی درون قانون مجازات اسلامی، جرم به صورت خاص تعریف شده و درون تبصره ماده ۶۳۸ قانون مجازات اسلامی (کتاب تعزیرات) آمده هست: “زنانی که بدون حجاب شرعی درون معابر و انظار عمومی ظاهر شوند به حبس از ۱۰ روز تا دوماه یا از ۵۰ هزار تا پانصد هزار ریال جزای نقدی محکوم خواهند شد”

همانطور که درون متن قانونی فوق مشخص هست، عمل دختران خیابان انقلاب، دقیقا منطبق بر این تبصره هست، زیرا آنها با کشف حجاب و عریان کردن تمامی موی سر، درون معبر و منظر عمومی ظاهر شده و باید طبق این متن قانونی، از ۱۰ روز تا ۲ ماه زندان شوند یا ۵ هزار تا ۵۰ هزار تومان جریمه بدهند.

از قرائن پیداست چون این دختران بدون هماهنگی با همدیگر و بدون اینکه حتی یکدیگر را بشناسند یا از طریق سازمان دهی آشکار و نهان با همدیگر بر وقوع این جرم (بدحجابی) تبانی کرده باشند، روسری خود را به چوب می زنند و با ایستادن بر بلندی تاسیسات شهری، به این ماده قانونی، اعتراض می کنند، اعتراضی که نه با اهانت کلامی و نه با خشونت فیزیکی مانند آنچه درون ناآرامی های دی ماه ۹۶ دیدیم، همراه هست، بلکه درون عمل، یک دختر، -فارغ از هر انگیزه ای که دارد- روسری اش را برداشته هست.

این را نیز باید درون نظر داشت با وجودی که عمل دختران خیابان انقلاب جرم هست، ولی مشکل بتوان اين را مصداق فساد دانست، زیرا نه تنها آنها از این راه، منتفع نمی شوند و مثلا مانند برخی مشاغل ممنوعه، درون پی جلب دقت و احیانا انتفاع اقتصادی نیستند، بلکه به خوبی می دانند از سوی پلیس به دلیل ارتکاب جرم مشهود، بازداشت شده و قطعا مجازات خواهند شد، ولی نکته اینجاست، چه مجازاتی؟

از سوی دیگر، روز چهارشنبه منتظری، دادستان کل کشور هم به اقدام دختران خیابان انقلاب که حجاب خود را نزد عموم برمی‌دارند، اعتراض کرده و گفته:  این اقدام، یک حرکت بچه گانه هست  که ناگهان روسری را از سر خودش برمی دارد و برخی افراد هم انگار ماموریت دارند که از او فیلم بگیرند و درون فضای مجازی منتشر کنند.

از واژه “انگار” که درون کلام دادستان کل کشور هست، بگذریم، اما دیروز پلیس اعلام کرد ۲۹ نفر را درون ارتباط با کمپین آزادی‌های یواشکی بازداشت کرده هست که اگر ارتباط آنها با یکدیگر ثابت شود، می توان عنوان “ترویج باندی و سازماندهی شده جرم بی حجابی” برایش درون نظر گرفت و دیگر با موضوع “سوژه شدن پدیده دختران خیابان انقلاب” تفاوت دارد. چه اینکه اولی ممکن هست سر درون باندهای ترویج فساد و فحشا داشته باشد و این یکی شاید ناشی از تنگناهای فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی باشد.

چرا نمی توان دختران خیابان انقلاب را به زندان انداخت؟

سئوال اصلی این هست که آیا منطقی و قانونی هست دختری که درون خیابان، روی بلندی تاسیسات شهری رفته و عملی مانند برداشتن روسری و به چوب زدن و تکان دادن اين را مرتکب شده، طبق متن بالا، به زندان انداخت؟

درون اینجا باید علاوه بر سیاست “حبس زدایی” مورد اشاره درون قانون مجازات جدید و بخشنامه های متعدد رئیس قوه قضاییه به یک بخش نامه خاص اشاره کرد رئیس وقت این قوه که درون اين به قضات تکلیف شده هست مجرمانی که باید حبس کمتر از ۶ ماه را تحمل کنند، به زندان نیندازند.

درون بخشنامه شماره ۳۲۹۴/۸۴/۱ مورخ ۱۳۸۴/۳/۱۹ رئیس وقت قوه قضائیه به مراجع قضایی سراسر کشور تکلیف شده هست: “از آنجایی که مواد ۲۲ و ۷۲۸ قانون مجازات اسلامی و ماده ۳ از قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح مصوب ۹ دی‏ ماه ۱۳۸۲ به قضات دادگاه این امکان را داده هست تا با ملاحظه خصوصیات جرم و مجرم و دفعات ارتکاب، درون موقع صدور حکم از مقررات مربوط به تخفیف، تعلیق و مجازات‌های تکمیلی و تبدیلی دسترس کنند و مجازات حبس تعزیری را به مجازاتی از نوع دیگر که مناسب‏‌تر به حال متهم باشد تبدیل نمایند، از این‏‌رو اقتضا دارد دادگاه‏‌های صادرکننده احکام کیفری، به جای مجازات‌های حبس خصوصا حبس‌های کوتاه مدت کمتر از ۶ ماه که امکان اجرای نرم افزار‏‌های اصلاحی و تربیتی درون زندان‌ها وجود ندارد به تعلیق اجرای مجازات این‏‌گونه حبس‏‌ها و یا به جزای نقدی متناسب (به تناسب وضعیت مالی متهم تا به واسطه عجز منجر به حبس وی نشود) و یا مجازات تعزیری و اجتماعی دیگری تبدیل کنند تا از محبوس شدن بی‏‌ثمر افراد، تراکم بیش از حد زندانی درون زندان‌ها و مفاسد احتمالی جلوگیری شود.”

مهمتر از متن بخشنامه بالا، ماده ۶۵ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ به قضات تکلیف کرده هست: “مرتکبان جرائم عمدی که حداکثر مجازات قانونی آنها سه ماه حبس هست به جای حبس به مجازات جایگزین حبس محکوم می گردند.”

چون قانونگذار مجازات کشف حجاب را حداکثر ۲ ماه حبس تعیین کرده هست، بنابراين ناگزیر اجرای حداکثر مجازات حبس برای دختران خیابان انقلاب، مشمول ماده ۶۵ قانون مجازات اسلامی شده و قضات اجرای احکام نمی توانند محکوم (درون اینجا دختران خیابان انقلاب) را به زندان بیندازند. بلکه باید از مجازات های جایگزین دسترس کنند و از اين جایی که درون متن قانون، درون خصوص بی حجابان، تکلیف شده می توان آنها را به ۵ تا ۵۰ هزار تومان جریمه محکوم کرد، قضات ناچارند درون مقام اجرای حکم، حداکثر آنها را به ۵۰ هزار تومان جریمه محکوم کنند که قطعا این تفسیر هم اجرای نص قانون و هم مطابق با اصل “تفسیر قانون به نفع متهم” خواهد بود چون بی گمان، دختری که حجاب برداشته و سر چوب زده، نه با تحمل ۲ ماه زندان، به راه راست باز می گردد و نه زیبنده نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران هست که بدخواهان این کشور و دشمنان خارجی درون بوق و کرنا کنند دستگاه قضایی به جای پرداختن به فرار اختلاس گران میلیاردی، دختران را به زندان می اندازد.

اکنون این سئوال پیش می آید که آیا برای جرمی که نهایتا ۵۰ هزار تومان جریمه برای اين درون نظر گرفته شده، می توان وثیقه بیش از ۵۰ هزار تومان درون نظر گرفت چه برسد به اینکه سئوالات پرسیده شده از دادستان نيوز از صدور وثیقه ۵۰۰ میلیون تومانی برای یکی از دختران خیابان انقلاب می دهد؟ پاسخ باز هم منفی هست. قطعا برای جرمی با جریمه ۵۰ هزار تومان، تعیین وثیقه ۵۰۰ میلیونی، نه تنها با عدالت کیفری مطابقت ندارد، بلکه عملا سبب می شود متهم با عجز از تودیع وثیقه، به بازداشت رفته و احیانا تا ۲ ماه، حبس را به عنوان بازداشت به دلیل حبس از تودیع وثیقه، تحمل کند که این هم با مبانی حق بر دادخواهی عادلانه و منصفانه، همسو نیست.

به نظر می رسد قانونی ترین واکنش به پدیده دختران خیابان انقلاب را علی مطهری نشان داده که گفته هست: مهم نیست، درباره حجاب نباید سختگیری کرد.

اشتراک در شبکه اجتماعی

گوگل پلاس فیسبوک تویتر لینکدین دیگ کلوب فیسنما